{"id":8564,"date":"2023-03-03T12:30:44","date_gmt":"2023-03-03T10:30:44","guid":{"rendered":"https:\/\/jewsofostrowiec.i-visual.co.il\/copy-of-tragiczna-smierc-reb-mordechaja-szymonowicza\/"},"modified":"2023-03-04T21:43:05","modified_gmt":"2023-03-04T19:43:05","slug":"tragiczna-smierc-reb-mordechaja-szymonowicza","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/pl\/tragiczna-smierc-reb-mordechaja-szymonowicza\/","title":{"rendered":"Tragiczna \u015bmier\u0107 Reb Mordechaja Szymonowicza"},"content":{"rendered":"\n\n\t\t\t\t\"Rabbi\n\t

Tragiczna \u015bmier\u0107 Reb Mordechaja Szymonowicza<\/strong><\/h2>\n\t

Fragment <\/strong><\/p>\n

Tragiczna \u015bmier\u0107 Reb Mordechaja Szymonowicza<\/strong><\/p>\n

Niech jego krew zostanie pomszczona<\/p>\n

Leibel Zhabner –\u00a0<\/strong>T\u0142umaczenie Pamela Russ<\/p>\n

Dzia\u0142o si\u0119 to trzeciego dnia po deportacji [deportacja do Treblinki 11-12 pa\u017adziernika 1942 r.]. W tym czasie byli\u015bmy zamkni\u0119ci na ma\u0142ej przestrzeni domu Reb Szmula Heinego, na strychu i w dw\u00f3ch ma\u0142ych pokoikach, kt\u00f3re kiedy\u015b s\u0142u\u017cy\u0142y jako kuchnia jesziwy [Bejt Josef]. Na kr\u00f3tko przed deportacj\u0105 jesziwa zosta\u0142a przeniesiona do domu Reb Mordechaja i jego rodziny.<\/p>\n

Kiedy wybuch\u0142a epidemia tyfusu, Judenrat szuka\u0142 miejsca na szpital. Zarz\u0105dzono wtedy przekszta\u0142cenie wszystkich sal do nauki [w Domu Heinego] w \u00a0lecznic\u0119. Szpitalem kierowa\u0142 znany doktor Meyer, b\u0142ogos\u0142awionej pami\u0119ci, a pomoc\u0105 s\u0142u\u017cyli mu wszyscy \u017cydowscy lekarze w mie\u015bcie.<\/p>\n

Idealnym miejscem [do ukrycia] dla Reb Mordechaja i jego rodziny, a tak\u017ce kilku m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn z jesziwy, by\u0142 strych. Na strychu byli chronieni przed niemieckimi bandytami, kt\u00f3rzy jeszcze tam nie dotarli… Reb Mordechaj czasami pr\u00f3bowa\u0142 wychodzi\u0107 na ulic\u0119… Blady z g\u0142odu i braku powietrza, mia\u0142 niebia\u0144ski wygl\u0105d, ze swoj\u0105 \u015bnie\u017cnobia\u0142\u0105 brod\u0105 i niebieskoszarymi oczami, kt\u00f3re zawsze by\u0142y b\u0142yszcz\u0105ce i g\u0142\u0119boko zamy\u015blone.<\/p>\n

G\u0142\u00f3d i zimno wcale nie wp\u0142ywa\u0142y na jego zachowanie, wr\u0119cz przeciwnie, przez g\u0142\u00f3d i zzi\u0119bni\u0119cie czu\u0142 si\u0119 wznio\u015blejszy, wyniesiony na wy\u017cszy poziom, jakby ca\u0142kowicie odsuni\u0119ty od materializmu tego \u015bwiata. R\u00f3wnie\u017c swoj\u0105 wyg\u0142odzon\u0105 \u017con\u0119 i c\u00f3reczk\u0119, gdy trz\u0119s\u0142y si\u0119 z zimna, pociesza\u0142 wierszami i przypowie\u015bciami, staraj\u0105c si\u0119 umocni\u0107 i siebie i je w zaufaniu do Stw\u00f3rcy. Ufno\u015b\u0107 by\u0142a jego chlebem powszednim, powietrzem, kt\u00f3rym oddycha\u0142, bez kt\u00f3rego \u017caden cz\u0142owiek nie m\u00f3g\u0142by prze\u017cy\u0107.<\/p>\n

W getcie nie brakowa\u0142o ludzi g\u0142odnych… ale Reb Mordechaj nigdy nie stara\u0142 si\u0119 znale\u017a\u0107 czego\u015b do jedzenia… Od czasu do czasu ich g\u0142\u00f3d by\u0142 zaspokajany dzi\u0119ki [dobroci] kilku sprawiedliwych kobiet, kt\u00f3re o nich nie zapomina\u0142y. [Kobiety te] odejmowa\u0142y sobie i w\u0142asnym dzieciom od ust i odk\u0142ada\u0142y i przynosi\u0142y [niewielkie ilo\u015bci jedzenia] rodzinie Reb Mordechaja, co tak naprawd\u0119 utrzymywa\u0142o ca\u0142\u0105 rodzin\u0119 przy \u017cyciu.<\/p>\n

W czasie epidemii tyfusu jego \u017cona Tzippe leg\u0142a z\u0142o\u017cona chorob\u0105 w jednym \u0142\u00f3\u017cku, a w drugim le\u017ca\u0142a ich ma\u0142a c\u00f3reczka. Nie by\u0142o lekarza, nie by\u0142o lekarstw, bo do tego potrzebna by\u0142a protekcja [kontakty] lub pieni\u0105dze, a on nie mia\u0142 ani jednego, ani drugiego. Jedynym \u017ar\u00f3d\u0142em lekarstwa by\u0142a jego ufno\u015b\u0107 w Stw\u00f3rc\u0119… I cud si\u0119 zdarzy\u0142 – wyzdrowia\u0142y, cho\u0107 nie wr\u00f3ci\u0142a im energia…<\/p>\n

W ostatni Szabat, kiedy w powietrzu ju\u017c czu\u0107 by\u0142o niebezpiecze\u0144stwo, nie pozwoli\u0142 zak\u0142\u00f3ci\u0107 \u015bwi\u0119to\u015bci Szabatu i cieszy\u0142 si\u0119 ka\u017cd\u0105 minut\u0105, w kt\u00f3rej m\u00f3g\u0142 studiowa\u0107 Tor\u0119.<\/p>\n

\u015aciemnia\u0142o si\u0119, Szabat si\u0119 ko\u0144czy\u0142, a jego serce wype\u0142nia\u0142 smutek. Zawsze z odej\u015bciem Szabatu odczuwa\u0142 straszn\u0105 t\u0119sknot\u0119. Zapali\u0142 \u015bwiec\u0119, aby odm\u00f3wi\u0107 hawdal\u0119 [specjaln\u0105 modlitw\u0119 odmawian\u0105 na zako\u0144czenie Szabatu] i zas\u0142oni\u0142 okno, aby nikt nie zobaczy\u0142 p\u0142omienia. Gdyby go przy\u0142apano, grozi\u0142aby mu kara \u015bmierci. Z \u0142agodno\u015bci\u0105 obudzi\u0142 \u017con\u0119 i dziecko, staraj\u0105c si\u0119 da\u0107 im do zrozumienia, \u017ce powinni us\u0142ysze\u0107 hawdal\u0119. Tzippe zda\u0142a sobie spraw\u0119, \u017ce w pokoju nie ma wody, a wkr\u00f3tce nadejdzie „godzina czuwania” i nie b\u0119d\u0105 mogli wyj\u015b\u0107. Szybko chwyci\u0142a wiadro i pobieg\u0142a do studni, zaczerpn\u0119\u0142a wody i czym pr\u0119dzej wr\u00f3ci\u0142a do domu. Ledwie jednak zrobi\u0142a pierwszy krok, gdy us\u0142ysza\u0142a wystrza\u0142 w s\u0105siednim domu, gdzie mie\u015bci\u0142 si\u0119 Judenrat. Us\u0142ysza\u0142a przera\u017caj\u0105ce krzyki esesmana Petera, brutalne bicie oraz krzyki i b\u0142agania bitego. „Znowu si\u0119 pojawi\u0142” – pomy\u015bla\u0142a. „Ten morderca zawsze znajduje swoje ofiary, a je\u015bli kto\u015b ujdzie z jego r\u0105k \u017cywy, to jest to cud”. Jego morderczy sadyzm nie by\u0142 zaspokojony, dop\u00f3ki nie pop\u0142yn\u0119\u0142a \u017cydowska krew…<\/p>\n

Pospiesznie pobieg\u0142a do pokoju, gdzie Reb Mordechaj blady jak kreda czeka\u0142 w strachu na jej powr\u00f3t. W ca\u0142ym domu nie by\u0142o [wida\u0107] \u017cywego ducha. Wszyscy byli w ukryciu. Serca dr\u017ca\u0142y, jakby morderca mia\u0142 je zastrzeli\u0107. Ka\u017cdy czu\u0142, \u017ce w ka\u017cdej chwili drzwi mog\u0105 si\u0119 otworzy\u0107 a sadysta mo\u017ce wej\u015b\u0107 z broni\u0105 w r\u0119ku, wraz ze swoim krwio\u017cerczym psem, szkolonym do torturowania ofiar.<\/p>\n

Ca\u0142a tr\u00f3jka nie zmru\u017cy\u0142a oka do rana, le\u017c\u0105c w swoich obj\u0119ciach, czekaj\u0105c na kolejny dzie\u0144. Tak naprawd\u0119, tej nocy nikt w getcie nie zmru\u017cy\u0142 oka. Ka\u017cdy mia\u0142 spakowany ma\u0142y plecak, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 zabra\u0107 ze sob\u0105. \u017bydowska policja poinformowa\u0142a ich, \u017ce wszyscy musz\u0105 si\u0119 zebra\u0107 o si\u00f3dmej rano, kiedy z rynku rozlegnie si\u0119 syrena fabryki. Ci, kt\u00f3rzy mieli pozwolenia na prac\u0119, mieli si\u0119 uda\u0107 na plac Floriana. Siedzieli tam m\u0142odzi i starzy, jakby czekaj\u0105c na w\u0142asny pogrzeb. W getcie panowa\u0142a \u015bmiertelna cisza. By\u0142o duszno, jakby w getcie brakowa\u0142o powietrza do oddychania.<\/p>\n

Reb Mordechaj i jego \u017cona postanowili, \u017ce kiedy zawyje syrena, nie oddadz\u0105 si\u0119 z w\u0142asnej woli w r\u0119ce demon\u00f3w, mimo \u017ce w domu nie by\u0142o nic poza kawa\u0142kiem suchego chleba, kt\u00f3ry zosta\u0142 z Szabatu. Dla dziecka wystarczy\u0142oby to na prze\u017cycie kolejnego dnia. Bardzo wcze\u015bnie, gdy rozleg\u0142a si\u0119 syrena i wszyscy opu\u015bcili swoje domy w\u015br\u00f3d krzyk\u00f3w i pod deszczem kul i bicia ze strony bestialskich Ukrai\u0144c\u00f3w, oni pozostali w domu i zamkn\u0119li si\u0119 w nim jak zwierz\u0119ta w klatce, kryj\u0105c si\u0119 przed swoimi my\u015bliwymi.<\/p>\n

Min\u0119\u0142y dwa dni. By\u0142y to dwa dni strachu i b\u00f3lu, pierwsze dwa dni po wyp\u0119dzeniu. Bali si\u0119 ruszy\u0107 z miejsca, by nie zosta\u0107 odkrytym przez \u017cydowsk\u0105 policj\u0119, kt\u00f3ra szuka\u0142a nielegalnych, kt\u00f3rzy zacz\u0119li wchodzi\u0107 do nowego getta.<\/p>\n

We wtorek rano, trzeciego dnia po wyp\u0119dzeniu, wszystkich obudzi\u0142 g\u0142o\u015bny ha\u0142as w domu. Po raz kolejny rozleg\u0142 si\u0119 okrutny g\u0142os Petera mordercy. Biega\u0142 po podw\u00f3rku jak szaleniec, wrzeszcz\u0105c, \u017ce powinni szybko wyprowadzi\u0107 wszystkich nielegalnych, starych i m\u0142odych, kt\u00f3rzy ukrywaj\u0105 si\u0119 na terenie nowego getta… i tak te\u017c trafili na Reb Mordechaja i zagonili go na podw\u00f3rko.<\/p>\n

Ukrywa\u0142 dziecko pod p\u0142aszczem, my\u015bl\u0105c, \u017ce mo\u017ce uda mu si\u0119 gdzie\u015b uciec – cokolwiek, byleby tylko nie zabrali dziecka. Tak w\u0142a\u015bnie postanowi\u0142. Kiedy schodzi\u0142 po schodach, spotka\u0142 si\u0119 ze \u015bmiertelnym spojrzeniem Petera, kt\u00f3ry sta\u0142 na pierwszym p\u00f3\u0142pi\u0119trze i dowodzi\u0142 akcj\u0105. Peter chwyci\u0142 [Reb Mordechaja] za gard\u0142o i chcia\u0142 wyrwa\u0107 dziecko spod jego p\u0142aszcza. Dziewczynka z ca\u0142ych si\u0142 \u00a0trzyma\u0142a si\u0119 cia\u0142a ojca, a ojciec w \u017caden spos\u00f3b nie pozwoli\u0142 na oderwanie od siebie swojego jedynego dziecka. W tej przepychance Reb Mordechaj wraz z dzieckiem spad\u0142 ze schod\u00f3w na sam d\u00f3\u0142. Szybko si\u0119 podni\u00f3s\u0142 i dalej walczy\u0142 o uratowanie dziecka, ale jego los by\u0142 przes\u0105dzony. Morderca do niego doskoczy\u0142, chwyci\u0142 za szyj\u0119, z ca\u0142ej si\u0142y pchn\u0105\u0142 w\u0105t\u0142ego Reb Mordechaja na ziemi\u0119 i strzeli\u0142 mu dwie kule prosto w g\u0142ow\u0119. Reb Mordechaj usi\u0142owa\u0142 krzykn\u0105\u0107 „Szema Israel” i pad\u0142 martwy w ka\u0142u\u017cy krwi. Morderca przewr\u00f3ci\u0142 butem cia\u0142o, kt\u00f3re tak pozosta\u0142o, z twarz\u0105 zwr\u00f3con\u0105 ku niebu…<\/p>\n

Tzippe pobieg\u0142a wcze\u015bniej do domu po p\u0142aszcz dla swojej c\u00f3reczki, a kiedy wr\u00f3ci\u0142a i zobaczy\u0142a tragedi\u0119 i us\u0142ysza\u0142a krzyki swojego dziecka, kt\u00f3re zosta\u0142o wrzucone na ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0119. Nie czekaj\u0105c, a\u017c zostanie zabrana ze wszystkimi, rzuci\u0142a si\u0119 do pobliskiej studni. P\u00f3\u017aniej, z wielkim trudem policja wyci\u0105gn\u0119\u0142a jej cia\u0142o i wraz z innymi zw\u0142okami zabra\u0142a do zbiorowej mogi\u0142y.<\/p>\n

Uczcijmy ich pami\u0119\u0107!<\/p>\n

[Pe\u0142ny oryginalny artyku\u0142 w j\u0119zyku angielskim mo\u017cna zobaczy\u0107 tutaj<\/a>. ]<\/strong><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n\t\t\t\t\"Zdj\u0119cie\n\t\tZdj\u0119cie „Heine House” – kredyt Wojtek Mazan\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tragiczna \u015bmier\u0107 Reb Mordechaja Szymonowicza Fragment Tragiczna \u015bmier\u0107 Reb Mordechaja Szymonowicza Niech jego krew zostanie pomszczona Leibel Zhabner –\u00a0T\u0142umaczenie Pamela Russ Dzia\u0142o si\u0119 to trzeciego dnia po deportacji [deportacja do Treblinki 11-12 pa\u017adziernika 1942 r.]. W tym czasie byli\u015bmy zamkni\u0119ci na ma\u0142ej przestrzeni domu Reb Szmula Heinego, na strychu i w dw\u00f3ch ma\u0142ych pokoikach, kt\u00f3re […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"site-sidebar-layout":"no-sidebar","site-content-layout":"page-builder","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"disabled","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"disabled","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"class_list":["post-8564","page","type-page","status-publish","hentry"],"aioseo_notices":[],"yoast_head":"\nTragiczna \u015bmier\u0107 Reb Mordechaja Szymonowicza - Jews of Ostrowiec \u05d0\u05ea\u05e8 \u05d4\u05e0\u05e6\u05d7\u05ea \u05d9\u05d4\u05d5\u05d3\u05d9 \u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05d9\u05d9\u05e5 (\u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05e6\u05d4)<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tragiczna \u015bmier\u0107 Reb Mordechaja Szymonowicza - Jews of Ostrowiec \u05d0\u05ea\u05e8 \u05d4\u05e0\u05e6\u05d7\u05ea \u05d9\u05d4\u05d5\u05d3\u05d9 \u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05d9\u05d9\u05e5 (\u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05e6\u05d4)\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tragiczna \u015bmier\u0107 Reb Mordechaja Szymonowicza Fragment Tragiczna \u015bmier\u0107 Reb Mordechaja Szymonowicza Niech jego krew zostanie pomszczona Leibel Zhabner –\u00a0T\u0142umaczenie Pamela Russ Dzia\u0142o si\u0119 to trzeciego dnia po deportacji [deportacja do Treblinki 11-12 pa\u017adziernika 1942 r.]. W tym czasie byli\u015bmy zamkni\u0119ci na ma\u0142ej przestrzeni domu Reb Szmula Heinego, na strychu i w dw\u00f3ch ma\u0142ych pokoikach, kt\u00f3re […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jews of Ostrowiec \u05d0\u05ea\u05e8 \u05d4\u05e0\u05e6\u05d7\u05ea \u05d9\u05d4\u05d5\u05d3\u05d9 \u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05d9\u05d9\u05e5 (\u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05e6\u05d4)\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/267322667278742\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-03-04T19:43:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Mordechai-Shimonovitch.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/\",\"url\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/\",\"name\":\"Tragiczna \u015bmier\u0107 Reb Mordechaja Szymonowicza - Jews of Ostrowiec \u05d0\u05ea\u05e8 \u05d4\u05e0\u05e6\u05d7\u05ea \u05d9\u05d4\u05d5\u05d3\u05d9 \u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05d9\u05d9\u05e5 (\u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05e6\u05d4)\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Mordechai-Shimonovitch.jpg\",\"datePublished\":\"2023-03-03T10:30:44+00:00\",\"dateModified\":\"2023-03-04T19:43:05+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Mordechai-Shimonovitch.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Mordechai-Shimonovitch.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tragiczna \u015bmier\u0107 Reb Mordechaja Szymonowicza\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/\",\"name\":\"Jews of Ostrowiec \u05d0\u05ea\u05e8 \u05d4\u05e0\u05e6\u05d7\u05ea \u05d9\u05d4\u05d5\u05d3\u05d9 \u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05d9\u05d9\u05e5 (\u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05e6\u05d4)\",\"description\":\"Memorial of the Jewish Community of Ostrowiec \u015awi\u0119tokrzyski, Poland\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/#organization\",\"name\":\"Jews of Ostrowiec \u05d0\u05ea\u05e8 \u05d4\u05e0\u05e6\u05d7\u05ea \u05d9\u05d4\u05d5\u05d3\u05d9 \u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05d9\u05d9\u05e5 (\u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05e6\u05d4)\",\"url\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/JEWS-OF-OSTROWIEC-logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/JEWS-OF-OSTROWIEC-logo.png\",\"width\":200,\"height\":200,\"caption\":\"Jews of Ostrowiec \u05d0\u05ea\u05e8 \u05d4\u05e0\u05e6\u05d7\u05ea \u05d9\u05d4\u05d5\u05d3\u05d9 \u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05d9\u05d9\u05e5 (\u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05e6\u05d4)\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/267322667278742\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tragiczna \u015bmier\u0107 Reb Mordechaja Szymonowicza - Jews of Ostrowiec \u05d0\u05ea\u05e8 \u05d4\u05e0\u05e6\u05d7\u05ea \u05d9\u05d4\u05d5\u05d3\u05d9 \u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05d9\u05d9\u05e5 (\u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05e6\u05d4)","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Tragiczna \u015bmier\u0107 Reb Mordechaja Szymonowicza - Jews of Ostrowiec \u05d0\u05ea\u05e8 \u05d4\u05e0\u05e6\u05d7\u05ea \u05d9\u05d4\u05d5\u05d3\u05d9 \u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05d9\u05d9\u05e5 (\u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05e6\u05d4)","og_description":"Tragiczna \u015bmier\u0107 Reb Mordechaja Szymonowicza Fragment Tragiczna \u015bmier\u0107 Reb Mordechaja Szymonowicza Niech jego krew zostanie pomszczona Leibel Zhabner –\u00a0T\u0142umaczenie Pamela Russ Dzia\u0142o si\u0119 to trzeciego dnia po deportacji [deportacja do Treblinki 11-12 pa\u017adziernika 1942 r.]. W tym czasie byli\u015bmy zamkni\u0119ci na ma\u0142ej przestrzeni domu Reb Szmula Heinego, na strychu i w dw\u00f3ch ma\u0142ych pokoikach, kt\u00f3re […]","og_url":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/","og_site_name":"Jews of Ostrowiec \u05d0\u05ea\u05e8 \u05d4\u05e0\u05e6\u05d7\u05ea \u05d9\u05d4\u05d5\u05d3\u05d9 \u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05d9\u05d9\u05e5 (\u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05e6\u05d4)","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/267322667278742\/","article_modified_time":"2023-03-04T19:43:05+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Mordechai-Shimonovitch.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/","url":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/","name":"Tragiczna \u015bmier\u0107 Reb Mordechaja Szymonowicza - Jews of Ostrowiec \u05d0\u05ea\u05e8 \u05d4\u05e0\u05e6\u05d7\u05ea \u05d9\u05d4\u05d5\u05d3\u05d9 \u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05d9\u05d9\u05e5 (\u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05e6\u05d4)","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Mordechai-Shimonovitch.jpg","datePublished":"2023-03-03T10:30:44+00:00","dateModified":"2023-03-04T19:43:05+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/#primaryimage","url":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Mordechai-Shimonovitch.jpg","contentUrl":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Mordechai-Shimonovitch.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/tragic-death-of-rabbi-mordechai-shiminovitch\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tragiczna \u015bmier\u0107 Reb Mordechaja Szymonowicza"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/#website","url":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/","name":"Jews of Ostrowiec \u05d0\u05ea\u05e8 \u05d4\u05e0\u05e6\u05d7\u05ea \u05d9\u05d4\u05d5\u05d3\u05d9 \u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05d9\u05d9\u05e5 (\u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05e6\u05d4)","description":"Memorial of the Jewish Community of Ostrowiec \u015awi\u0119tokrzyski, Poland","publisher":{"@id":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/#organization","name":"Jews of Ostrowiec \u05d0\u05ea\u05e8 \u05d4\u05e0\u05e6\u05d7\u05ea \u05d9\u05d4\u05d5\u05d3\u05d9 \u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05d9\u05d9\u05e5 (\u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05e6\u05d4)","url":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/JEWS-OF-OSTROWIEC-logo.png","contentUrl":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/JEWS-OF-OSTROWIEC-logo.png","width":200,"height":200,"caption":"Jews of Ostrowiec \u05d0\u05ea\u05e8 \u05d4\u05e0\u05e6\u05d7\u05ea \u05d9\u05d4\u05d5\u05d3\u05d9 \u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05d9\u05d9\u05e5 (\u05d0\u05d5\u05e1\u05d8\u05e8\u05d5\u05d1\u05e6\u05d4)"},"image":{"@id":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/groups\/267322667278742\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8564","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8564"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8564\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8598,"href":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8564\/revisions\/8598"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jewsofostrowiec.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8564"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}